Dezenfeksiyon

DEZENFEKSİYON

Dezenfeksiyon ve Sterilizasyonun Tanımı

• Suyun içerdiği patojenik mikroorganizmaların ortadan kaldırılarak, güvenle kullanılabilecek ve içilecek hale getirilmesi işlemine, suyun dezenfeksiyonu denir. Sudaki tüm canlı mikroorganizmaların yok edilmesi işlemine ise, suyun sterilizasyonu denir.

Suyun Dezenfeksiyonun Amacı

• Su aracılığıyla yayılan hastalıkların önlenmesidir. Yeterli dezenfeksiyonun sağlanmadığı sularla, pek çok insanın ölümüne yol açan ciddi salgınlar ortaya çıkmıştır. Salgınlara yol açan birçok mikroorganizma türü mevcuttur. (Önemli etkenler tablosu için tıklayınız.)

İdeal bir dezenfektan maddenin özellikleri

•  Kısa zamanda patojenik mikroorganizmaları yok etmelidir.

•  Suya; renk, koku, tat ve toksik maddeler vermemelidir.

•  Dozu kolayca ayarlanabilmelidir.

•  Kullanım prosedürü basit olmalıdır.

•  Fiyatı ucuz olmalıdır.

•  Dezenfektan maddenin sudaki seviyesinin ölçümü kolay olmalıdır.

Dezenfeksiyonda etki mekanizmaları

•  Hücre duvarını tahrip ederek,

•  Hücre geçirgenliğini değiştirerek (Fenollü bileşikler ve deterjanlar)

•  Protoplazmanın kolloidal yapısını bozarak (Isı, radyasyon, kuvvetli asit ve bazlar)

•  Enzim aktivitesini inhibe ederek (Oksidising biyositler, klor gibi)

İçme suyu şartlandırmasında kullanılan kimyasal dezenfektan maddelerin çoğu oksitleyici maddelerdir. (Klor, klor dioksit, ozon, permanganat gibi.) Reaksiyon serbest oksijenin açığa çıkması şeklindedir.

HOCl --------- HCl + O -

O 3 ---------- O 2 + O -

Oksidasyon karakteristikleri, redoks potansiyelleri (ORP) ile belirlenir ve bu kavram dezenfektan maddelerin veriminin belirlenmesinde en önemli kavramdır. ORP değerleri oksitleyici maddeler olan dezenfektanların öldürücü potansiyelini gösterir.

Kimyasal dezenfeksiyonun mekanizması öncelikle maddenin su içindeki yayılmasıyla başlar, daha sonra organizmanın içine nüfuz ederek yaşamsal moleküllerin aktivitesini bozma aşaması görülür. Kapsüllü veya spor fazına geçmiş mikroorganizmaların öldürülmesi, vejetatif halde bulunanlara göre çok daha zordur. Dezenfektan maddenin penetrasyon hızı, ORP'nin yanısıra o dezenfektan maddenin en önemli özelliğidir.

Dezenfektan madde organizma tarafından alındıktan sonra, dezenfektanın gerçek etkisi enzimleri oksitleyerek ortaya çıkar. Özellikle sülfidril grupları içeren “SH” ve hücre metabolizmasında yükseltgenme-indirgenme reaksiyonlarında görev alan protein yapılı enzimler bu etkiye en sık maruz kalanlardır.

İLGİLİ Linkler

• BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (UN), ÇEVRE PROGRAMI
  DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ (WHO)
  Dezenfektanlar ve Yan Ürünleri

• US-EPA.Su Dezenfektanları (Eng)

• US-EPA. Alternative Disinfectants and Oxidants Guidance Manual (Eng)

Diğer sitelerim ; http://www.lejyoner.info/

http://www.lejyoner.org/